Monument „1848” w Lutița upamiętnia Adunarea Națională Secuiască – kluczowe zgromadzenie sejmiku węgiersko‑saskiego w 1848 roku, które odegrało znaczącą rolę w historii Szeklerów (Secui). Prace nad jego powstaniem rozpoczęto już w 1978 roku. Projekt rzeźbiarski przygotowali Hunyadi László i Kiss Levente, a koncepcję architektoniczną opracował Kulcsár Béla. Monument został uroczyście odsłonięty w październiku 1990 roku.
Szczegółowe elementy rzeźbiarskie symbolizują ducha wolności, jedności i determinacji uczestników historycznej sesji z 1848 roku. Monument do dziś stanowi ważny punkt pamięci dla lokalnej społeczności węgierskiej i symbol jej tożsamości narodowej.
Lutița była miejscem co najmniej dwóch zjazdów sejmiku seklerskiego – w 1506 i 1848 roku. To właśnie podczas drugiego zgromadzenia zapadły decyzje o szczególnym znaczeniu dla autonomii Secuich oraz ich historycznej i kulturowej tożsamości.
W pobliżu znajduje się Casa Memorială Lutița, muzeum, w którym można zwiedzić ekspozycję dokumentów i pamiątek związanych z rewolucją 1848–1849 oraz lokalnym ruchem niepodległościowym. Muzeum stanowi doskonałe uzupełnienie wizyty przy pomniku, pozwalając zrozumieć kontekst historyczny i społeczne znaczenie zgromadzeń sejmiku dla Szeklerów.



