Pomnik Nicolausa Olahusa w Sibiu stanowi jedno z ważniejszych miejsc pamięci związanych z postacią wybitnego humanisty i dostojnika kościelnego XVI wieku, który właśnie tutaj przyszedł na świat. Rzeźba usytuowana jest na skrzyżowaniu ulic General Magheru i Avram Iancu, w bezpośrednim sąsiedztwie dawnego Liceum Pedagogicznego Andrei Șaguna oraz niedaleko Biserica Ursulinelor.
Pomnik odsłonięto w 1996 roku. Jego autorami są rzeźbiarze Călin Baciu i Septimiu Enghiș, którzy zrealizowali projekt przygotowany wcześniej przez Gyenge Imre. Monument wykonano z kamienia, co nadaje mu surowy, klasyczny charakter. Z biegiem lat wymagał jednak prac konserwatorskich, w tym odnowienia powierzchni i usunięcia śladów graffiti z inskrypcji, co pokazuje, jak ważna jest stała troska o dziedzictwo kulturowe.
Nicolaus Olahus urodził się 10 stycznia 1493 roku. Był nie tylko humanistą i historykiem, lecz także politykiem oraz arcybiskupem Esztergomu, pełniąc funkcje regenta i gubernatora na terenach węgierskich pozostających pod panowaniem Habsburgów. W swoich dziełach – takich jak Hungaria, Attila czy Chronicon – podejmował refleksję nad historią regionu, w tym argumentował na rzecz łacińskich korzeni Rumunów, co miało duże znaczenie dla kształtowania tożsamości narodowej.
Zmarł w styczniu 1568 roku w Bratysławie, a jego ciało spoczęło w kościele św. Mikołaja w Trnava.
Pomnik w Sibiu nie tylko upamiętnia jego dorobek intelektualny i działalność polityczną, ale także symbolizuje szersze dziedzictwo renesansu w Europie Środkowej. To miejsce przypomina o roli, jaką Olahus odegrał w rozwoju edukacji, kultury i myśli humanistycznej, a także o jego znaczeniu dla dialogu międzykulturowego w regionie.
